Drewno to paliwo ekologiczne ponieważ powstaje w procesie fotosyntezy z wody i dwutlenku węgla. W trakcie, gdy drzewo rośnie, gromadzona jest w nim energia która może być uwolniona w procesie spalania. Powstający dwutlenek węgla może ponownie być budulcem biopaliwa. Drewno to doskonałe paliwo, które może być przy świadomej gospodarce zasobami leśnymi odtwarzane w sposób ciągły.
Wartość opałowa drewna zależy od jego rodzaju, postaci obróbki oraz wilgotności. Pomimo, że drewno opałowe wylicza się niemal wyłącznie w jednostkach objętości tj. metrach sześciennych, to zasadniczo jego wartość opałową określa masa właściwa przeliczona na metry przestrzenne. Pewną różnicę w wartości opałowej wykazuje drewno iglaste i drewno liściaste. W przypadku takiej samej masy powietrzno-suchego drewna iglastego i liściastego nieco wyższą wartość opałową ma drewno liściaste. Jeden metr sześcienny drewna bukowego odpowiada ok. 215 litrom oleju opałowego. Pod uwagę trzeba jednak także wziąć korzyści dla środowiska naturalnego wynikające ze stosowania surowca odnawialnego, jakim jest drewno.
Podstawowym zaleceniem w przypadku palenia drzewem jest wyłącznie stosowanie drewna suchego. Mokre drewno czy jakkolwiek polakierowane lub impregnowane drzewo bądź płyty wiórowe lub sklejka wogóle się nie nadają do palenia. Najlepsze drewno może mieć najwyżej 20% wilgotności, co uzyskuje się po około dwóch latach suszenia na wolnym powietrzu w odpowiednich warunkach magazynowania. Świeże, a więc wilgotne drewno bardzo dymi i oddaje wilgotność, która osadzając się w kominie powoduje szkodliwe zawilgocenie. Pomimo, że drewno jest najstarszym znanym ludzkości materiałem opałowym nie każdy zna jego zalety. Spalanie drewna w odpowiedniej temperaturze dochodzącej do 1200 °C (proces suchej destylacji – piroliza) ogranicza w dużym stopniu ilość szkodliwych substancji zawartych w spalinach oraz redukuje ilość popiołu (ok. 0,5% masy spalanego wkładu).
Istotną zaletą jest fakt, że drewno jest materiałem odnawialnym i zawiera część energii słonecznej zmagazynowanej dzięki procesowi fotosyntezy odbywającemu się podczas wzrostu drzewa. Jako ciekawostkę można przytoczyć informację, że energia wykorzystywana do procesu fotosyntezy przez światowe zasoby leśne około dziesięciokrotnie przewyższa ilość energii generowanej przy spalaniu ropy naftowej, gazu ziemnego i węgla kamiennego. Popiół powstający po spaleniu drewna jest pełnowartościowym nawozem naturalnym. Ważnym aspektem ekologicznym jest praktycznie zerowy bilans CO2. Ilość emitowanego w spalinach dwutlenku węgla jest bardzo zbliżona do ilości tego gazu pochłoniętego w czasie wzrostu rośliny.
Wartość opałowa drewna zależy w dużym stopniu od gatunku oraz wilgotności. Większą wartość opałową mają gatunki drzew liściastych o dużej gęstości takie jak grab, buk, dąb, brzoza. Poniżej znajduje się porównanie wartości opałowej drewna w stosunku do innych paliw oraz zależność wartości opałowej od wilgotności.
| Nr. | Paliwo | CO2max | Wo | jedn. |
| 1. | Bio-Diesel | 15.7 | 37.40 MJ/kg | kg |
| 2. | Biogaz | 11.7 | 24.00 MJ/m3 | m3 |
| 3. | Butan | 14.1 | 128.00 MJ/m3 | m3 |
| 4. | Drzewo (suche) | 19,4 | 15,30 MJ/kg | kg |
| 5. | Gaz miejski | 13.1 | 16.34 MJ/m3 | m3 |
| 6. | Gaz ziemny H | 11.7 | 37.35 MJ/m3 | m3 |
| 7. | Koks | 18.5 | 28.50 MJ/kg | kg |
| 8. | Mazut | 18.0 | 38.80 MJ/kg | kg |
| 9. | Olej HL | 15.9 | 39.90 MJ/kg | kg |
| 10. | Olej Opałowy | 15.3 | 42.70 MJ/kg | kg |
| 11. | Propan | 13.7 | 93.60 MJ/m3 | m3 |
| 12. | Węgiel brunatny HU 8,2 | 19.1 | 8.20 MJ/kg | kg |
| 13. | Węgiel brunatny HU 9,4 | 19.1 | 9.40 MJ/kg | kg |
| 14. | Węgiel kam. HU 31,5 | 18.8 | 31.50 MJ/kg | kg |
| 15. | Węgiel kam. HU 30,3 | 18.5 | 30.30 MJ/kg | kg |
Tab 1. Porównanie wartości opałowych niektórych paliw.
Gdzie:
CO2max - maksymalna zawartość dwutlenku węgla w spalinach, wielkość charakterystyczna dla danego paliwa. Jest to parametr określający jaka ilość dwutlenku węgla wystąpi w spalinach jeżeli proces spalania będzie prowadzony ze współczynnikiem nadmiaru powietrza równym 1.
Wo - wartość opałowa paliwa - ilość energii wydzielana przy całkowitym spaleniu jednego kilograma (lub 1 m3 w przypadku gazów) paliwa.

Tab 2. Stosunek wartości opałowej do wilgotności.
Jak widać z (tab. 2) wilgotność drewna ma duży wpływ na jego kaloryczność, a co za tym idzie na zużycie opału. Wartość energetyczna drewna suchego jest większa niż drewna mokrego. Przed spaleniem drewna duża część energii zostanie przeznaczona na odparowanie wody zawartej w surowcu. Przykładowo świeżo ścięta sosna ma gęstość 700 kg/m3, natomiast w stanie całkowicie suchym jej gęstość wynosi 480 kg/m3. Różnica ok. 220 l wody musi zostać podgrzane powyżej 100°C i zamienione w parę wodną w przypadku palenia mokrym drewnem.
Ponadto, palenie drewnem mokrym powoduje znaczną utratę energii nie tylko z konieczności odparowania wilgoci w palenisku i odprowadzenia pary do komina, ale także na skutek obniżenia sprawności kotła lub kominka. Duża ilość pary wodnej w spalinach wpływa niekorzystnie na układ wymiennikowy kotła oraz na komin zwiększając osiadanie zanieczyszczeń. Wykraplanie się pary w kominie skraca trwałość ceramicznych przewodów kominowych. Popularne jest to, że podkłada się mokre drewno na noc po to, żeby się dłużej paliło i jest prawdziwa ona tylko wtedy, gdy kocioł lub kominek jest rozszczelniony i niemożliwe jest ograniczenie ilości powietrza doprowadzanego do spalania. W takim przypadku potrzebna jest naprawa kominka.
Reasumując wilgotność drewna przeznaczonego jako opał nie powinna przekraczać 25%, a optymalnie powinna mieścić się w granicach 10-18%.
| Wartość opałowa drewna [GJ/m³] |
| Wilgotność [%] | buk, dąb | brzoza | wierzba | modrzew | sosna, olcha | świerk |
| 0 | 10,83 | 9,69 | 6,65 | 8,74 | 7,98 | 7,60 |
| 15 | 10,59 | 9,47 | 6,50 | 8,55 | 7,80 | 7,43 |
| 20 | 10,49 | 9,38 | 6,44 | 8,46 | 7,73 | 7,36 |
| 25 | 10,37 | 9,28 | 6,37 | 8,37 | 7,64 | 7,28 |
| 30 | 10,24 | 9,17 | 6,29 | 8,27 | 7,55 | 7,19 |
| 35 | 10,09 | 9,03 | 6,20 | 8,15 | 7,44 | 7,08 |
| 40 | 9,92 | 8,87 | 6,09 | 8,00 | 7,31 | 6,96 |
| 45 | 9,71 | 8,69 | 5,96 | 7,84 | 7,16 | 6,81 |
| 50 | 9,46 | 8,47 | 5,81 | 7,64 | 6,97 | 6,64 |
| 55 | 9,16 | 8,19 | 5,62 | 7,39 | 6,75 | 6,43 |
| 60 | 8,78 | 7,85 | 5,39 | 7,08 | 6,47 | 6,16 |
Tab. 3 Wartość opałowa niektórych rodzajów drzew.
Wartość opałowa drewna jest tym wyższa, im więcej żywic i ligniny ono zawiera. Drewno iglaste zawiera więcej żywic i ligniny niż drewno liściaste ze średnią 4,4 kWh/kg, posiada również wyższą wartość opałową od drewna liściastego ze średnią 4,2 kWh/kg drewna. Ze względu na wyższą gęstość drewna liściastego wartość grzewcza na metr przestrzenny objętości jest z 2100 kWh/mp wyraźnie wyższa od drzew iglastych ze średnią 1600 kWh/mp. Rozpiętość pomiędzy poszczególnymi gatunkami drzew liściastych, iglastych jest duża.
| Gatunek drewna | Wartość opałowa grubizny | Gatunek drewna | Wartość opałowa grubizny |
| kWh/mp | kWh/kg | kWh/mp | kWh/kg |
| drzewa liściaste średnio | 2100 | 4,2 | drzewa iglaste średnio | 1600 | 4,4 |
| buk czerwony | 2100 | 4,2 | daglezja | 1700 | 4,4 |
| brzoza | 1900 | 4,3 | jodła | 1500 | 4,4 |
| dąb | 2100 | 4,2 | modrzew | 1700 | 4,4 |
| grab | 2200 | 4,2 | sosna | 1700 | 4,4 |
| jesion | 2100 | 4,2 | świerk | 1600 | 4,4 |
| klon | 1900 | 4,1 |
|
|
|
| olcha | 1500 | 4,1 | drewno opałowe średnio | 1800 | 4,3 |
| topola | 1400 | 4,2 |
|
|
|
| wierzba | 1400 | 4,1 |
|
|
|
Tab. 4 Wartości opałowe dla drzewa suchego w kWh/mp (zaokrąglone do 100) względnie w kWh/kg dla poszczególnych gatunków (przy wilgotności 15 do 18% masy suchej)